Kinh nghiệm lựa chọn tôm giống chất lượng

Sau đây xin chia sẻ một số kinh nghiệm giúp người nuôi tôm có thể chọn tôm giống phù hợp, có chất lượng trước khi thả nuôi.

1. Thực hiện truy xuất nguồn gốc con giống

Khi quyết định chọn tôm giống, người nuôi cần đặc biệt quan tâm đến nguồn gốc, quy trình sản xuất và chế độ dinh dưỡng của tôm bố mẹ.

Nguồn gốc tôm bố mẹ:

• Tôm sú: Ưu tiên chọn tôm bố mẹ có nguồn gốc tự nhiên, khỏe mạnh, trọng lượng đạt chuẩn (120-150 gram). Tôm nên giao phối tự nhiên và hạn chế sử dụng tôm đã qua nhiều lần sinh sản.
• Tôm thẻ chân trắng: Chọn tôm bố mẹ có nguồn gốc rõ ràng, được nuôi vỗ trong điều kiện tốt, thời gian nuôi không quá 4 tháng. Chế độ dinh dưỡng của tôm bố mẹ cũng rất quan trọng, tôm cần được cung cấp đầy đủ thức ăn tươi sống như dời, hàu, mực để đảm bảo chất lượng trứng.

Quy trình sản xuất tôm giống:

• Thời gian từ khi tôm đẻ đến giai đoạn P12 (1,1-1,2cm) thường dao động từ 22-25 ngày. Tuy nhiên, thời gian này có thể thay đổi tùy thuộc vào điều kiện môi trường và chất lượng chăm sóc.
• Ưu tiên chọn tôm giống từ các cơ sở sản xuất áp dụng quy trình nuôi không sử dụng kháng sinh, hóa chất để đảm bảo an toàn cho tôm và môi trường.

Chế độ dinh dưỡng của tôm giống:

• Giai đoạn ấu trùng, tôm giống cần được cung cấp đầy đủ các loại thức ăn tự nhiên như tảo, luân trùng, copepoda, artemia.
• Thức ăn thương hiệu, có chất lượng cao sẽ giúp tôm phát triển khỏe mạnh và đồng đều.

Việc lựa chọn tôm giống chất lượng từ những yếu tố trên sẽ giúp người nuôi giảm thiểu rủi ro, tăng năng suất và hiệu quả kinh tế trong quá trình nuôi tôm.

2. Chọn lựa giống tôm phù hợp với loại hình nuôi

Việc chọn giống tôm phù hợp với từng mô hình nuôi là yếu tố quyết định đến thành công của vụ nuôi. Tùy thuộc vào điều kiện môi trường, mật độ nuôi và mục tiêu sản xuất mà người nuôi nên lựa chọn giống tôm có đặc điểm phù hợp.

Đối với các mô hình nuôi quảng canh cải tiến, nuôi sinh thái: Nên ưu tiên chọn các giống tôm có khả năng thích nghi tốt với môi trường tự nhiên, có thể tự tìm kiếm thức ăn và chống chịu tốt với các yếu tố bất lợi. Tôm có kích thước lớn, bơi lội nhanh nhẹn thường thích hợp với các mô hình nuôi này.

Đối với các mô hình nuôi thâm canh, siêu thâm canh:

• Ao đất, ao lót bạt: Với điều kiện an toàn sinh học chưa cao, biến đổi khí hậu phức tạp, nên chọn các giống tôm có khả năng kháng bệnh tốt, đặc biệt là các bệnh thường gặp ở từng mùa. Ví dụ, mùa lạnh ưu tiên tôm kháng bệnh đốm trắng, đầu vàng; mùa nóng ưu tiên tôm kháng bệnh EMS, AHPNS.
• Ao lót bạt, siêu thâm canh: Với điều kiện nuôi khép kín, an toàn sinh học cao, có thể lựa chọn các giống tôm sạch bệnh, tăng trưởng nhanh. Tuy nhiên, cần cân nhắc lựa chọn giống tôm phù hợp với từng mùa vụ để đảm bảo hiệu quả sản xuất.

Một số lưu ý khi chọn giống:

• Nguồn gốc giống: Chọn giống từ các cơ sở sản xuất uy tín, có nguồn gốc rõ ràng và chất lượng ổn định.
• Kích thước giống: Chọn tôm giống có kích thước đồng đều, khỏe mạnh, không dị hình.
• Khả năng kháng bệnh: Ưu tiên chọn giống có khả năng kháng bệnh tốt, phù hợp với điều kiện môi trường và loại bệnh thường gặp ở địa phương.
• Tốc độ tăng trưởng: Chọn giống có tốc độ tăng trưởng nhanh để rút ngắn thời gian nuôi và tăng hiệu quả kinh tế.

Tóm lại, việc lựa chọn giống tôm phù hợp là một trong những yếu tố quan trọng quyết định thành công của vụ nuôi. Người nuôi cần căn cứ vào điều kiện cụ thể của từng ao nuôi để đưa ra quyết định phù hợp.

3. Kỹ thuật kiểm tra, đánh giá chất lượng tôm giống

3.1 Phương pháp đánh giá chất lượng tôm giống bằng cảm quan

Sử dụng ly thủy tinh trong để quan sát, đánh giá chất lượng tôm giống

Đánh giá chất lượng tôm giống bằng cảm quan là phương pháp đơn giản và dễ thực hiện nhất đối với người nuôi. Về kích cỡ tôm giống, cần chọn tôm sú tối thiểu PL15 (tương ứng chiều dài 12mm), tôm thẻ chân trắng tối thiểu PL12 (tương ứng chiều dài 9-11mm).  Dưới đây là một số chỉ tiêu và cách thực hiện cơ bản của phương pháp này:

3.2 Phương pháp đánh giá chất lượng tôm giống qua kính hiển vi

Để đánh giá chính xác chất lượng tôm giống trước khi thả nuôi, việc quan sát dưới kính hiển vi là một bước không thể thiếu. Bằng cách sử dụng kính hiển vi, vợt nhỏ đường kính 30mm và ống hút, chúng ta có thể thu thập mẫu tôm giống và tiến hành kiểm tra. Cụ thể, hãy bắt ngẫu nhiên khoảng 30-50 con tôm post-larvae (PL) để quan sát kỹ các chỉ tiêu dưới kính hiển vi.

3.3 Phương pháp đánh giá bằng kỹ thuật hiện đại: Sinh học phân tử – PCR, đểm khuẩn

Đây là phương pháp khó, yêu cầu trình độ kỹ thuật cao và trang thiết bị hiện đại. Người nuôi tôm có thể gửi mẫu tôm giống đến các trung tâm bệnh học thủy sản để xét nghiệm. Dưới đây là một số tiêu chuẩn khi kiểm tra bằng phương pháp này: