GIẢI PHÁP NUÔI TÔM AN TOÀN
090 107 1154
GIẢI PHÁP NUÔI TÔM AN TOÀN
090 107 1154
Bệnh vi bào tử trùng EHP (Enterocytozoon hepatopenaei) đang là mối đe dọa nghiêm trọng đối với người nuôi tôm, gây thiệt hại đáng kể về năng suất và sản lượng. Dr.Tom sẽ cùng bà con tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng, cách chẩn đoán và đặc biệt là các biện pháp phòng trị hiệu quả đối với bệnh EHP trên tôm.
EHP là một loại ký sinh trùng tấn công hệ thống gan tụy của tôm. Khi xâm nhập vào cơ thể tôm, EHP sẽ bám vào tế bào gan tụy, làm thủng màng tế bào và đưa bào tử vào bên trong. Tại đây, chúng hấp thụ chất dinh dưỡng, sinh sôi nảy nở, khiến tế bào gan tụy sưng lên và cuối cùng bị vỡ ra, giải phóng hàng loạt bào tử mới. Các bào tử này tiếp tục tấn công các tế bào lân cận, gây tổn thương nghiêm trọng cho gan tụy tôm.
EHP lây lan theo hai con đường chính:
Mùa mưa là thời điểm EHP phát triển mạnh. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ tôm nhiễm EHP vào mùa mưa cao hơn đáng kể so với mùa khô.
Phòng bệnh tổng hợp là biện pháp để kiểm soát tốt nhất bệnh vi bào tử trùng EHP
Biểu hiện rõ rệt nhất của EHP là sau 20 – 30 ngày tuổi, quan sát thấy tôm rất chậm lớn, kích cỡ tôm không đồng đều, có thể đạt trọng lượng từ 3 – 4 g thì ngừng lớn hẳn. Tôm có hiện tượng mềm vỏ, chết rải rác, giảm ăn, rỗng ruột, phân đứt khúc, đốt ruột cuối bị trống, đường ruột bị cong, bị đục cơ, có nhiều đốm trắng đục trên cơ thể tôm. Tôm có hiện tượng ruột xoắn như lò xo (một vài con), ruột tôm không chặt chẽ.
Chẩn đoán bệnh vi bào tử trùng EHP thông qua các dấu hiệu lâm sàng. Tuy nhiên, để chẩn đoán chính xác, có thể sử dụng các phương pháp: Soi dưới kính hiển vi (nhuộm Hematoxylin và Eosin), kính hiển vi điện tử, lai tại chỗ, PCR, Realtime PCR, LAMP,… Trong đó, phương pháp sinh học phân tử Realtime PCR là phương pháp hiện đại, cho kết quả nhanh, chính xác.
Hiện tại vẫn chưa có giải pháp cụ thể cho bệnh này. Vì vậy, để ngăn sự lây lan của bệnh do EHP, người nuôi tôm được khuyến cáo áp dụng một số biện pháp phòng bệnh tổng hợp như sau:
Trại sản xuất giống:
– Xây dựng và triển khai các quy trình quản lý, kỹ thuật đảm bảo an toàn sinh học trong trại giống.
– Triển khai giám sát bệnh qua các chương trình tầm soát định kỳ trong quá trình sản xuất.
– Thực hiện các chương trình phòng bệnh tổng hợp, nâng cao sức khỏe của ấu trùng và tôm nuôi.
– Kiểm soát chất lượng vật có thể mang mầm bệnh như thức ăn tươi sống.
Trong ao nuôi:
Cần đảm bảo rằng nguồn cung cấp ấu trùng Postlarvae âm tính với EHP bằng phương pháp PCR và thực hiện các biện pháp an toàn sinh học thích hợp trước và sau khi thả giống để ngăn ngừa nhiễm bệnh.
Chủ động xét nghiệm EHP khi tôm được 30 ngày tuổi và 60 ngày tuổi hoặc khi thấy dấu hiệu nghi ngờ tôm bị bệnh EHP. Xét nghiệm EHP bằng phương pháp PCR thường cho kết quả rất chính xác.
Cần tuân thủ đúng quy trình cải tạo ao để loại bỏ được mầm bệnh tồn tại từ vụ nuôi trước. Đối với ao lót bạt cần được chà sạch, phơi nắng, xử lý bằng vôi để loại bỏ vi bào tử trùng, rửa, xử lý bằng Chlorine ít nhất 30 ppm, diệt khuẩn nước kỹ trước khi gây màu. Đối với ao đất cần cày và phơi khô đáy ao ít nhất 2 – 3 tuần. Xử lý bằng vôi, sau đó rửa ao, xử lý bằng Chlorine ít nhất 30 ppm, diệt khuẩn kỹ trước khi cấp nước và gây màu. Cần xử lý ao và kiểm tra mật độ Vibrio trong nước và trong đất kỹ trước khi gây màu.
Trong suốt quá trình nuôi, định kỳ sử dụng chế phẩm sinh học (probiotics) phù hợp để ngăn chặn sự tích tụ của vật chất hữu cơ dưới đáy ao nuôi. Đồng thời, kết hợp với biện pháp thay nước để giảm tối đa sự tích tụ của vật chất hữu cơ trong ao nuôi nhằm hạn chế sự phát triển của các bào tử EHP lây nhiễm trên tôm. Thường xuyên kiểm tra sàng ăn để tránh trường hợp cho ăn thừa làm ảnh hưởng đến chất lượng nước và tạo điều kiện cung cấp nguồn dinh dưỡng cho các nhóm tác nhân gây bệnh phát triển. Kiểm tra thường xuyên màu sắc gan tụy, biểu hiện bên ngoài (màu sắc, tình trạng cứng của vỏ tôm), phân đều về kích cỡ,…
Theo dõi chặt các yếu tố cơ bản trong ao nuôi như pH, nhiệt độ, độ kiềm, oxy hòa tan để kịp thời điều chỉnh, tránh hiện tượng tôm bị sốc do môi trường sẽ tạo điều kiện cho mầm bệnh phát huy tác dụng và gây bùng phát dịch bệnh.
Dr.Tom hy vọng những thông tin và giải pháp trên sẽ giúp bà con phòng trị bệnh EHP hiệu quả, bảo vệ tôm nuôi và đạt năng suất tối ưu!
